વણદીધેલા કોલનો ડૂમો ભરાય ને
                            યાદ આવે દીધેલા કોલ
            ઝાંપે થી પાછું કોઈ આવશે નહિ
                           નહિ સંભળાશે શરણાઈ કે ઢોલ..
            ખુલ્લી અગાશીએ સાંજ પડે તો યે આકાશ ના ઝૂકવા આવે 
                                        હિંચકાને ખાલીપો સાલે..!

            તંતુ જો સ્નેહના તુટતા હો આમ
                      તો પાન નું ખરવું યે સમજી જવાય
              જીવતરના દાખલા ખોટા પડે
                      તો આંકડા ને બદલી ફરી ગણી શકાય?
             હૈયાની તિરાડો લંબાતી જાય, એનો એક્ષ રે ક્યાંથી કઢાવે?
                            કોઈ ફોટા માં લાગણી દેખાડે ! 
                            તને ચુપકેથી રોવાનું ફાવે?

———

ઘણીવાર ઘણા સંબંધોમાં પ્રતીક્ષા જરૂરી હોય છે. પ્રતીક્ષાની તીવ્રતા તમારા સંબંધની મજબૂતાઈ નક્કી કરતી હોય છે. અફેક્શન અને પ્રેમ વચ્ચેનો ભેદ નક્કી કરવા હવે ના ઘણા ટિનેજેર્સ્ પ્રતીક્ષાનો સહારો લેતા હોય છે. ગમતી વ્યક્તિની રાહ જોવાની પણ એક મજા હોય છે. રાહ જોતા હોઈએ ત્યારે આપણી
રિસ્ટવોચનો સમય અટકી જતો હોય છે. કેલેન્ડરમાં તારીખો ફરતે થયેલા કુંડાળા પાછળથી આંખોની ફરતે ગોઠવાય જતા હોય છે. પછી તો મોબઈલની પ્રત્યેક રિંગ, મેસેજના પ્રત્યેક બીપ, દરવાજાની પ્રત્યેક ડોરબેલ એમના આવ્યાની પ્રતીતિ કરાવે છે અને તોયે એ તો ક્યાય હોતા જ નથી. ત્યારે ધબકારા ને ગુસ્સો આવે છે. આંખોમાં ઉતરી આવેલી ભીનાશ ગળાને સાવ સુક્કું કરી જાય છે. મન ચીસો પાડી પાડીને એમને બુમો પડતું હોય છે ત્યારે ચાર દીવાલોની વચ્ચે રહેલી શૂન્યતા પવનમાં ઠોકાતી બારીની જેમ મન સાથે ઠોકાયા કરે છે. મને રાહ જોવાની ગમે છે પણ એ પાછા આવશે જ ની ખાતરી હોય તો જ..
——-

ઉગતો સુરજ મને ગમે છે. આંખોમાં સપનાઓના ડૂબવાનો સમય થાય ત્યારે સુરજના ઉગવાનો સમય થતો હોય છે. આ કોઈ જોગાનુજોગ તો નથી જ. આંખોમાં ઉજાગરો અંજાયેલો હોય ત્યારે સવારને આવકારવાનું થોડું અઘરું બને છે. મન ઉપર સ્મૃતિઓનો બોજો વધી જાય ત્યારે આજ ઉપર ગઈકાલ હાવી થઇ જતી હોય છે. હું હંમેશા ગઈકાલને બાજુએ રાખીને આજને આવકારવાની કોશિશ કરું છું. અને તોયે ઘણીવાર અજાણતા જ ગઈકાલનું અનુસંધાન આજ સાથે જોડી દેતી હોઉં છું. ઘણીવાર મને સવાર કોઈ તાજી ઉગેલી કુંપણ જેવી લાગે છે. ઉગતા સુરજને જોવાની પણ એક મજા હોય છે. કશુક ડૂબે પછી કશુક ઉગતું જ હોય છેની પ્રતીતિ સાથે સવાર આવે છે. સુરજ એક જ હોય છે પણ દરેક સવાર નવી હોય છે.

——

જીંદગી ઘણીવાર ડાબો કાન જમણા હાથે પકડાવે છે. આપણી ધારણા કરતા સાવ જુદી રીતે રી-એક્ટ કરવાની જિંદગીને આદત પડી હોય ત્યારે જિંદગીનો વાંક કાઢવાને બદલે આપણી ધારણાઓ બદલી નાખવામાં શાણપણ છે. ચશ્માં પહેરેલી આંખોને સપનાઓ સાફ દેખાય એવું નથી..ચશ્માં પહેર્યા પછી પણ …ઘણીવાર ધુમ્મસને ઉકેલી શકાતું નથી. ઘણીવાર એવું બને કે રકમ અને જવાબ બેઉ ખબર હોય અને તોયે તાળો ના મળે,આવું થાય ત્યારે રકમ બદલી નાખવાને બદલે જવાબ લખી ઊંધેથી ગણિત માંડવું જોઈએ

—-

દેશ, તું મને સમજાય છે જયારે હું કોઈ પારકા દેશની ધરતી પર હોઉં છું ત્યારે.ત્યારે હું મારા ભૂરા રંગના પાસપોર્ટની ડાબી બાજુએ નેશનાલીટીના ખાનાની સામે લખેલા “ઇન્ડિયન” શબ્દને વાંચ્યા કરું છું એકધારું..મને રસ છે તારી સાથેનું મારું અનુસંધાન જળવાય રહે એમાં. તું મારા માટે ખાસ છે કારણકે મારો સંબંધ તારી માટી સાથેનો છે. આજે મારે તારી સાથે થોડી વાતો શેર કરવી છે. થોડો ફેરફાર કરવો છે તારામાં. આમ તો  આપણે જેને પ્રેમ કરીએ એ વ્યક્તિને એવીને એવી જ સ્વીકારી લેવાની હોય પણ મારે તને શીખવવું છે લાગણીઓને કોરાણે મુકીને થોડું કડક થતા.

–આંખોને સપનાઓ ફૂટે એ અવસ્થા મને ગમી છે હમેશા અને સપનાઓ ફૂટવાની એ અવસ્થાને હું જીંદગી કહું છું. તું મને ગમે છે. મેં તને ચાહી પણ છે અને ધિક્કારી પણ છે. મેં તને દિલ ફાડીને પ્રેમ કર્યો છે. તારું મારી સાથે હોવું સતત જરૂરી છે એટલે નહિ પણ જયારે તું મારી સાથે રહી છે એ પ્રત્યેક પળ મને જીવવી ગમી છે એટલા માટે. જોકે મને હજી પણ તારી હયાતી સમજાય નથી. શ્વાસ અને ઉચ્છવાસની વચ્ચેના સમય દરમિયાન તું જન્મે છે. બર્થ-ડે કેક પર ગોઠવાયેલી મીણબત્તીને ફૂંક મરાયા પછી તારા હોવાપણાની ઉજવણી થાય છે. પણ તું મને સમજાવ કે વીતી ગયા છે એ વર્ષો જીંદગી છે કે જે જીવવાના બાકી છે એ વર્ષો જીંદગી છે?

છેલ્લા પંદરેક દિવસમાં મને પંદર ઈ-મેઈલ મળી. “તમે દર શનિવારે બ્લોગ પર પત્ર મુકવાનું વચન આપ્યું તો હવે પાળતા કેમ નથી?” બે-ત્રણ ઈ-મેઈલ કોલેજીયન્સની હતી. એક બાજુ મને આનંદ થયો, અને નવાઈ પણ લાગી. નવાઈ એટલા માટે કે ઊર્મીએ આ બ્લોગ બનાવીને ઓર્ડર કર્યો કે હવે નિયમિત રીતે એને અપડેટ કરતી રહેજે, પરંતુ ત્યારે વાચકોના આવા રિસ્પોન્સ વિષે જરા પણ ખ્યાલ નો’તો. સૌથી પહેલા હું મારા બધા વાચકોને થેંક-યુ કહેવા માંગું છું.અને નિયમિતપણે બ્લોગ અપડેટ નથી કરી શકતી એ માટે માફી પણ માંગું છું. આ શનિવારે હું ચોક્કસ જ પત્ર પોસ્ટ કરીશ એની ખાતરી આપું છું. આ પત્ર એક સાસુ દીકરી બનીને આવતી એની પુત્રવધુ ને આવકારવા માટે લખે છે… તો શનિવારે પાક્કો વાયદો..

http://layastaro.com/?cat=46

http://urmisaagar.com/saagar/?cat=144

———————-

માય ડિયરેસ્ટ ડોટર,

તારા લગ્નને હવે બરાબર વીસ દિવસ બાકી છે. ડેડીએ હવે કેલેન્ડર પર તારીખો ફરતે કુંડાળા કરવાનું બંધ કરી દીધું છે. ઘણીવાર અડધી રાતે હું ઊંઘમાંથી ઝબકીને જાગી જાઉં છું. વિચારું છું તું નહિ હોય પછી? અને પછી મને ઊંઘ આવતી જ નથી. આવી જ એક અડધી રાતે ઊંઘ ઉડી ગયા પછી તને આમ પત્ર લખવા બેઠી છું. આ પત્ર મારી પરી પાનેતર પહેરીને મ્હાયરામાં બેઠી હશે ત્યારે આશીર્વાદ સાથે એને મળશે. દીકરા, વી લવ યુ સો મચ અને કદાચ એટલે જ આપણે એકમેક સાથે ખાસ્સું એવું ઝગડ્યા છીએ. ઝગડાનું સૌથી મોટું કારણ જ પ્રેમ છે અને એ જો સમજાય જાય તો ઝગડવાની પણ એક મજા આવે છે. કારણ એ ઝગડો ક્યારેય પણ અબોલામાં પરિણમતો જ નથી. દીકરા, તારો જન્મ થયો પછી મેં અને તારા ડેડીએ નક્કી કરી લીધેલું, હવે બસ. એ પછી મેં કરાવી નાખેલા ઓપરેશને આખા ઘરમાં ઉહાપોહ મચાવેલો. મોટા પપ્પા એ કહેલું, એક વાર દીકરો આવી જવા દો. દીકરી પરણીને ચાલી જશે પછી? આ પછી પ્રશ્નનો ત્યારે પણ અમારી પાસે એ જ જવાબ હતો જે આજે છે. અમે- તારા માં અને બાપ બંને, તારા વિનાના થઈશું ત્યારે માથાના વાળથી લઈને પગના અંગુઠાના નખ સુધી હોઈશું એના કરતા વધારે ઘરડા થઇ જઈશું અને દીકરા, અમારા ઘરડા થવાને હવે માત્ર વીસ જ દિવસ બાકી છે.

તું રાજોવૃત્તિમાં પહેલીવાર આવી, ત્યારે મારી અંદર રહેલી સ્ત્રીએ ઉત્સવ ઉજવેલો પણ મારી અંદર રહેલી મા થોડી ઘબરાઈ ગયેલી. મને સમજાતું નોતું કે સસલાને ફાડી ખાવા તૈયાર ઉભેલા વરુઓ સામે મારે તને કેવી રીતે સાચવવી? બસ, આજ કારણસર તારા પરની મારી પઝેસીવનેસ બહાર ડોકાવા લાગી. બહેનપણીઓ સાથે નાઈટ શોમાં મુવી જોવા જવાનું હોય કે દોસ્તો સાથે નાઈટ સ્ટે સાથેનું પીકનીક હોય તને ના પડવાનું કારણ તારા પરનો ઓછો વિશ્વાસ જરાયે નોતો. એ અવિશ્વાસ તો અમે જોયેલા, અમે અનુભવેલા બહારના વિશ્વ પરનો હતો. અમારી ના સામે તું અમારી સાથે ઝગડતી, અમારી સાથે રીસાતી. અને ત્યારે હું તને સમજાવતી ‘બહારની દુનિયામા બધા માણસો તારા મમ્મી ડેડી નથી હોવાના!’ દીકરા, અમે નક્કી કરેલું કે તું જે કઈપણ કરવા માંગે છે એમાં તને બહુ ઓછી વખત ના પડાવી. અનેપછી જ અમને સમજાયેલું કે અમારા કરતા વધારે સારી રીતે તું પરિસ્થિતિઓને હેન્ડલ કરી શકે છે. તારી લડાઈઓ તું તારી જાતે જ લડી છે, એનો મને અને તારા ડેડીને હમેશા ગર્વ રહેવાનો છે. બેટા, આપણાં ઘરમાં તું એક પ્રિન્સેસની જેમ ઉછરી છે. કોઈપણ જાતનો અભાવ તને ના નડે, એની એક મા-બાપ તરીકે અમે બંનેએ જરૂર કરતા વધારે કાળજી રાખી છે. એક દિવસ ડાઈનીગ ટેબલ પર સફળતાની વાત થતી હતી ત્યારે તે જ ડેડીને કહેલું કે ” ડેડી, સંતાનોના સારા ઉછેર માટે સફળ માણસ હોવું જરૂરી નથી ફક્ત બાપ બનીને રહેવું જ જરૂરી છે. એ લોકો સારી રીતે ઉછરી શકે એ માટે ઘણીવાર અમુક અભાવો પણ જરૂરી બની જતા હોય છે” અને અમારા બેઉની આંખો ભીની થઇ ગયેલી. ફ્રીઝમાં ચોકલેટ નહિ જોઇને અમારાથી રિસાઈ જતી અમારી ટબુકડી આવી વાતો પણ કરી શકે એ જાણીને અમારી છાતી ફૂલીને ફાળકો થઇ ગયેલી.

ઢીંગલી સાથે રમતી, વાળ ઓલવાતી વખતે નાકે દમ લાવતી, બહેનપણીઓ સાથે બહાર જવા માટે ઝગડતી અને ઘણીબધીવાર મારી પણ મા બની જતી મારી દીકરી હવે વીસ દિવસ રહીને પરણી જવાની છે. બેટા હું લગ્ન કરીને આ ઘરમાં આવી ત્યારે મારા મનમાં પણ અનેક મુંઝવણો હતી. એક સાવ નવા જ વિશ્વમાં, સાવ નવા જ લોકોની વચ્ચે મારે લાગણીનો એકડો નવેસરથી ઘૂંટવાનો હતો. એ વખતે તારી નાનીએ સમજાવેલું, “લગ્ન એ સામાજિક બંધન નથી જ, લગ્ન એ લાગણીઓનું બંધન છે, જેમાં સમજોતા નહિ પણ સમજણ જરૂરી છે અને સમજણ પછી જે થાય છે એ સમજોતા રહેતા જ નથી.” દીકરા, આજે  હું પણ તને આ જ કહું છું. હવે ઘણું બધું બદલાશે. જવાબદારી અને ફરજ સમજીને કશું પણ કરે એના કરતા લાગણીઓના બંધન સામે જોઇને કરજે. તારા અથવા તો નીકેતના. પછી તું જે કઈ પણ કરશે એ સારું જ થશે. બચ્ચા, તું તારું ઘર છોડીને નથી જઇ રહી, તું તારા ઘરે જઇ રહી છે અને ચાર દીવાલોનું એ ઘર મકાન ના બની જાય એની કાળજી હવે તારે લેવાની છે. બે માણસો જયારે સાથે જીવે ત્યારે પ્રેમ નામની પરિભાષાને આધાર મળતો હોય છે. પ્રેમ ક્યારેય પણ સમજણથી નથી થતો, પણ પ્રેમ થયા પછી સમજણની ખાસ જરૂર છે. બેટા, હાથથી બધું જ છોડી દીધા પછી પણ જો હાથમાં લાગણીઓ શેષ બચતી હોય તો કશું પણ છોડતા ક્યારેય પણ અચકાતી નહિ. પછી એ ભલે કેરિયરને લગતી વાત હોય કે અમુક શોખ ને લગતી વાત હોય. બની શકે કે એ લોકો જે રીતે જીવે છે, જે રીતરીવાજો સાથે જીવે છે એના કરતા તું થોડી જુદી  રીતે જીવે અને તને કોઈ કશું જ નહિ કહે.મમ્મી-ડેડીની જેમ ટોકે પણ નહિ. કારણકે બની શકે કે એ લોકો તારું સન્માન જાળવવા ઇચ્છતા હોય. એવું ઇચ્છતા હોય કે નવું વાતાવરણ તને ગૂંગળાવી ના દે. પણ બચ્ચા,જ્યારે આપણને કોઈ કશું કરવાની ના ન પડે ત્યારે આપણી જવાબદારી વધી જતી હોય છે. એટલે એ પછી તું જે કઈ પણ કરે ત્યારે એટલું ધ્યાન રાખજે કે એ લોકોના માન-સન્માન ને ઠેસ ના પહોચે. હવે રહી વાત તારી અને નિકેતની, તો તું અમારી સાથે જેટલા વર્ષો જીવી એના કરતા પણ વધારે વર્ષો તું નિકેત સાથે જીવવાની છે. નિકેત સાથે ના તારા ઝગડાને તારા બેડરૂમની ચાર દીવાલો બહાર શ્વાસ લેવાનો મોકો નહિ આપતી, દીકરા. એક માં તરીકે હું ઈચ્છું છું કે મારી દીકરી એની હવે પછીની બધી જ લડાઈઓ કોઈને બતાવી દેવા માટે નહિ પણ એના પરિવાર માટે સમજણ સાથે લડે.

બાકી બચ્ચા, લગ્ન એ જિંદગીની સૌથી અગત્યની ઘટના છે. ભગવાન નવેસરથી લાગણીઓનો એકડો ઘૂંટવાની તક ત્યારે જ આપે છે. મારી દીકરી પાનેતર પહેરીને આ ઘરથી વિદાય લેશે પછી અમને ખબર નથી કે હું અને તારા ડેડી કેવી રીતે તારા વગરના અમારા અવકાશને ભરીશું. અમે બેઉ કોઈ કંજુસની જેમ ઈચ્છીએ છીએ કે આ વીસ દિવસ ઘડિયાળ બહુ ધીમી ચાલે. કન્કુભીના હાથે તું જ્યારે ઘરની દીવાલો પર થાપા મારશે, ત્યારે લાલ રંગનો એક ધબ્બો અમારી આંખો પર પણ પડશે.

હવે અમારી દીકરી સાથે ફોન પર જ વાતો થશે. હવે અમાર્રી દીકરી મહેમાન બનીને પર્સમાં રીટર્ન ટીકીટ લઈને આવશે, અમે એને રોકવાનો આગ્રહ કરીશું અને એ નાનપણની જેમ જ ધરાર અમારી વાત નહિ માનશે. પણ દીકરા, અમારા આગ્રહનો તું અનાદર કરશે ત્યારે તારા સુખી હોવાની અમને પ્રતીતિ થશે. જીવનની આ નવી શરૂઆત માટે તને મમ્મા-ડેડી તરફથી ઘણા બધા આશીર્વાદ.

લવ યુ સો મચ.

તારી મમ્મા.